Karasu Avrupa Birliği ile İşbirliği Derneği

 
 

 

Kurumsal Yapı ;

Avrupa Birliği Konseyi

Konsey Topluluğun yasama organıdır; Toplulukla ilgili pek çok konuda yasama gücünü Avrupa Parlamentosu ile beraber kullanmaktadır. Ayrıca üye devletlerin genel ekonomik politikalarını koordine etmekte ve Topluluk adına bir veya birden çok ülke ile, uluslararası kurumlar ile uluslararası anlaşmaları gerçekleştirmektedir.

Avrupa Birliği Anlaşmasına göre, Konsey ortak güvenlik ve dış politikaların belirlenmesi ve uygulanmasına ilişkin kararlar alıp üye devletlerin faaliyetlerini koordine etmekte ve suç teşkil eden konularda Polis ve İçişleri ile eşgüdüm içinde çeşitli tedbirleri uygulamaya koyabilmektedir.
Konsey her üye devletten bakan seviyesinde bir temsilciden oluşmakta olup bu kişi kendi hükümetini temsil yetkisine sahiptir. Konsey üyeleri siyasi olarak kendi ulusal parlamentolarına karşı sorumlu bulunmaktadırlar.

Hangi Bakanların hangi Konsey toplantılarına katılacağı ele alınacak konuya göre değişmektedir. Dışişleri Bakanları Genel İşler Konseyi olarak adlandırılan oluşuma katılarak dış ilişkiler ve genel politika konuları ile ilgili sorunlarla ilgilenirken, ekonomik ve mali konulardan sorumlu bakanlar Ekonomik ve Mali İşler Konseyinde bir araya gelirler.

Konsey Toplantılarının sıklığı görüşülen konuların aciliyetine göre değişmektedir. Genel İşler, Ekonomik ve Mali İşler ile Tarım Konseyleri ayda bir kez bir araya gelirken; Ulaştırma, Çevre veya Endüstri Konseyleri yılda iki - dört kez toplanırlar.

Avrupa Komisyonu

Komisyon, AB üyesi devletlerce atanan üyelerden (komiserlerden) oluşan bir yürütme organıdır. Komisyon’un görev süresi beş yıldır. Komisyon başkanı, üye devletler tarafından Avrupa Parlamentosu’nun görüşü alındıktan sonra atanır. Komisyon üyelerinin görevlerini yerine getirirken AB çıkarlarını göz önüne almaları ve kendi ulusal hükümetlerinden bağımsız olarak davranmaları gerekmektedir.

Komisyon’un iki görevi bulunmaktadır: AB antlaşmalarının koruyucusu olmak ve AB mevzuatının doğru uygulandığını güvence altına almaktır. Komisyon, bu çerçevede hukuku uygulamaktan imtina eden üye devletlere ve diğer hukuki kişilere karşı Avrupa Adalet Divanı’nda hukuki yollara başvurabilmektedir. Komisyon, Birliği harekete geçiren organdır, yasama sürecini başlatmada tek yetkilidir. Bunlara ek olarak Komisyon, AB’nin icra organı rolüne sahiptir. Politikaların uygulanmasını gözetmekte ve AB’nin mali kaynaklarını yönetmektedir. Komisyon yürütme organı olarak Konsey’in aldığı kararları uygulamaktadır. AB’yi dış ilişkilerde temsil etmektedir. Komisyon’da üyelere bağlı yaklaşık 30 genel müdürlük bulunmaktadır. Komisyon’un idari personelinin çoğu Komisyon merkezinin bulunduğu Brüksel’de, diğer bir kısmı ise personelinin çoğu Komisyon merkezinin bulunduğu Brüksel’de, diğer bir kısmı ise Lüksemburg’da görev yapmaktadır.

Yeni Komisyon'da22 Kasım 2004 - 31 Ekim 2009tarihleri arasında görev yapacak üyeler ve görev alanları:

AD/SOYAD

ÜLKE

KOMİSYON'DAKİ GÖREVİ

José Manuel Barroso

Portekiz

Başkan

Margot Wallström

İsveç

Başkan Yrd., Kurumsal İlişkiler ve İletişim Stratejisi

Günther Verheugen

Almanya

Başkan Yrd., Girişimcilik ve Sanayi

Jacques Barrot

Fransa

Başkan Yrd., Ulaşım

Siim Kallas

Estonya

Başkan Yrd., İdari İşler, Denetim ve Sahtecilikle Mücadele

Franco Frattini

İtalya

Başkan Yrd., Adalet, Özgürlük ve Güvenlik

Benita Ferrero- Waldner

Avusturya

Dış İlişkiler ve Komşular Politikası

Louis Michel

Belçika

Kalkınma ve İnsani Yardım

Markos Kyprianou

Kıbrıs

Sağlık ve Tüketicilerin Korunması

Vladimir Spidla

Çek Cumhuriyeti

İstihdam, Sosyal İşler, Eşit Fırsatlar

Mariann Fischer Boel

Danimarka

Tarım ve Kırsal Kalkınma

Olli Rehn

Finlandiya

Genişleme

Stavros Dimas

Yunanistan

Çevre

Andris Piebalgs

Letonya

Enerji

Charlie McCreevy

İrlanda

İç Pazar ve Hizmetler

Laszio Kovacs

Macaristan

Vergilendirme ve Gümrük Birliği

Dalia Grybauskaite

Litvanya

Mali Programlama ve Bütçe

Viviane Reding

Lüksemburg

Bilgi Toplumu ve Medya

Joe Borg

Malta

Balıkçılık ve Denizcilik

Neelie Kroes

Hollanda

Rekabet

Danuta Hübner

Polonya

Bölgesel Politika

Jan Figel

Slovakya

Eğitim, Kültür, Çok-dillilik

Janez Potocnik

Slovenya

Bilim ve Araştırma

Joaquin Almunia

İspanya

Ekonomik ve Parasal İşler

Peter Mandelson

İngiltere

Ticaret

Avrupa Parlamentosu

1957 Roma Anlaşmasına göre Avrupa Parlamentosu (AP) Topluluğa üye devletlerin halklarını biraraya getirmektedir. Avrupa Birliği halklarının siyasal talepleri doğrudan seçilmiş AP üyeleri tarafından yerine getirilmektedir. AP dünyadaki çokuluslu en büyük parlamentodur. Avrupa Birliğini oluşturan 25 üye devlette yaşayan 400 milyon üzerindeki bireyi doğrudan temsil eden tek Topluluk kurumu da Avrupa Parlamentosudur. İlk doğrudan Avrupa Parlamentosu seçimleri Haziran 1979' da gerçekleştirilmiştir. Bugün, Avrupa Parlamentosu’nda 1 Mayıs 2004 tarihinde yaşanan genişleme sonucu732 temsilci bulunmaktadır. Avrupa Parlamentosu yetkilerini Anlaşmalardan almaktadır. Özellikle 1992 Maastricht ve 1997 Amsterdam Anlaşmaları Avrupa Parlamentosu'nu danışma organı kimliğinden yasama parlamentosu kimliğine taşımış ve ulusal parlamentolara benzer yetkilerle donatmıştır. Avrupa Parlamentosu AT hukukunun ve Topluluk bütçesinin oluşturulması ve Avrupa Komisyonu ve Bakanlar Konseyinin faaliyetlerinin denetlenmesi sorumluluklarına sahiptir. Haziran 2004 seçimlerinde katılım %45.5 seviyesine düşmüştür. Bu katılım seviyesi, bugüne kadar ki parlamento seçimlerindeki en düşük düzeyi ifade etmektedir. Avrupa Parlamentosu’nun gelecek seçimleri 2009 yılında yapılacak. Ekim 2004 tarihinde üye devletlerce onaylanan yeni Anayasa ile Avrupa Parlamentosu’ndaki parlamenter sayısı 750 ile sınırlanmakta ve üye ülkeler nüfuslarına orantılı olarak Avrupa Parlamentosu’nda parlamenter bulundurabileceklerdir. Ancak, bir üye ülke en az 6, en fazla ise 96 parlamentere sahip olabilecektir. Bu düzenleme Avrupa Parlamentosu’nun 2004 - 2009 yasama dönemini kapsamamaktadır. 2004 seçim sonuçları itibariyle Avrupa Parlamentosu’nun partilere göre dağılım oranı şöyledir:

EPP-ED (Hristiyan Demokratlar): 278

PES (Sosyalistler): 199

ELDR (Liberaller): 67

GREENS (Yeşiller): 41

EUL/NLG (Birleşik Sol/Kuzeyli Yeşiller): 39

UEN (Milliyetçiler): 27

EDD (Avrupa Karşıtları): 15

Diğerleri: 66

Avrupa Birliği Adalet Divanı

Her hukuk sistemi gibi Topluluğun da Topluluk Hukuku sorguladığında veya uygulanması gerektiğinde hukuki koruma tedbirlerine ihtiyacı bulunmaktadır.

Adalet Divanı, Topluluğun hukuk kurumu olarak koruma tedbirlerinin belkemiğini oluşturmaktadır. Adalet Divanı Hakimleri, Topluluk hukukunun her üye devlette farklı uygulanmasını veya yorumlanmasını engellemek ve sistemin her koşulda aynı şekilde sonuçlanmasını güvence altına almakla yükümlüdürler.

Adalet Divanı bu görevi yerine getirmek amacıyla üye devletler, Topluluk kurumları, teşebbüsler ve şahısların arasında oluşan anlaşmazlıkları inceleme yetkisine sahiptir.

1952 yılında kurulduğundan beri 8 bin 600 davaya bakmıştır. Adalet Divanı davaları daha hızlı incelemek için usul kurallarını değiştirmiş ve Konseyden yeni bir adli kurum kurmasını talep etmiş bu talebe cevaben Konsey ilk Derece Mahkemesini kurmuştur.İlk Derece Mahkemesinin görevi kişilerin hukuki koruma mekanizmalarını güçlendirmektir. Adalet Divanının Temyiz Mahkemesi olarak kullanabilmesini hedeflemekte ve böylelikle Adalet Divanı Topluluk Hukukunun aynı tarzda ve "geleneksel" bir şekilde uygulanmasını sağlamak görevine yoğunlaşmaktadır.

Adalet Divanı 15 hakim ve 9 savcıdan oluşmaktadır. hakimler ve savcılar üye devlet hükümetlerinin ortak onayı ile atanır ve tekrar yenilebilecek 6 yıllık dönemler halinde görevlerini sürdürürler. Tarafsızlıkları hiç kuşku uyandırmayacak ve uzmanlıkları ile tanınmış hukukçular arasından seçilirler.

Hakimler aralarından bir üyeyi tekrar seçilebileceği üç yıllık dönemler için başkan olarak seçerler. Başkan, Divanın işlerini, duruşmalar ve müzakereleri yönetir. Savcılar ise Divanın görevlerine destek olurlar. Kamuya açık duruşmalarda tamamen bağımsız olarak Divana gelen dava hakkında görüşlerini ortaya koyarlar. Görevlerinin normal savcılık görevi ile karıştırılmaması gerekmektedir. Savcılık Komisyonun gerçekleştirmesi gereken bir sorumluluk olup Topluluğun menfaatlerini onlar korur. İlk Derece Mahkemesi ise 15 hakimden oluşmaktadır. altı yıllığına üye devletler tarafından seçilirler. İçlerinden biri 15 üye tarafından Başkan olarak seçilir. Sürekli Başsavcı ilk derece mahkemesinde bulunmamaktadır. Başsavcı görevi zaman zaman gerekli olup hakimlerden biri tarafından gerçekleşmektedir.

Avrupa Bağımsız Denetçiler Divanı(Sayıştay)

Avrupa Topluluğunu oluşturan anlaşma Avrupa Adalet Divanına Avrupa Birliği hesaplarının ve bütçe uygulanmasının denetimini vermiştir. Bu denetimlerin iki amacı bulunmaktadır; mali yönetimin mümkün olduğu kadar geliştirilmesi ve Avrupa vatandaşlarına kamu fonlarının nasıl kullanıldığını bildirmek.

Avrupa Denetçiler Divanı diğer tüm Topluluk kurumlarına ve üye devletlere karşı denetiminin objektif olarak gerçekleşmesinin garantisini vermektedir. Avrupa Denetçiler Divanı organizasyon ve denetim çalışmaları ile raporlarının kamuoyuna açıklanmasında zaman belirleme özgürlüğüne sahiptir.

Avrupa Denetçiler Divanı altı yıllık süre için seçilmiş 15 üye devletten gelen 15 üyeden oluşmaktadır. Tüm üyeler bağımsız olup kamu finansmanı denetiminde tecrübe sahibidirler. Denetçiler Divanı, Başkanını üç yıllık süre için kendi içinden seçer.

Denetçiler Divanı 15 Avrupa Birliği ülkesinden yetişmiş 550 eleman istihdam etmekte olup bunların 250'si bağımsız denetçidir.

Ekonomik ve Sosyal Komite

Ekonomik ve Sosyal Komite, AB içindeki değişik baskı gruplarını bir araya getiren bir danışma kurumudur. Komite, işveren ve işçi sendikaları, çiftçi kooperatifleri, esnaf ve sanatkar teşkilatları ve tüketici örgütlerini ve birçok sivil toplum örgütlerini temsil etmektedir. 1957 Roma antlaşması ile kurulan komite, görüşleri ve raporları ile ekonomik ve sivil toplum örgütlerinin AB kararlarında söz sahibi ve etkili olmasını sağlar. AB Konseyi’nde, Parlamento’da ve Komisyon’da birçok karar alınmadan önce görüşleri için Komite’ye başvurulur. Merkezi Brüksel'de bulunan Komite’nin üyeleri, üye hükümetler tarafından nüfus oranlarına göre dört yıllık dönemler için seçilirler ve çalışmalarını tamamen bağımsız olarak yürütürler. 2004 Mayıs ayında yeni üye olan 10 ülke ile birlikte Komite’nin üye sayısı 317 olmuştur. Buna göre; Almanya, Fransa, İtalya ve İngiltere 24; Polonya ve İspanya 21; Belçika, Çek Cumhuriyeti, Yunanistan, Macaristan, Hollanda, Avusturya, Portekiz ve İsveç 12; Danimarka, İrlanda, Litvanya, Slovakya ve Finlandiya 9; Estonya, Letonya ve Slovenya 7; G.Kıbrıs ve Lüksemburg 6; Malta 5 üyeye sahiptir. Ekonomik ve Sosyal Komite’nin 3 ana görevi vardır:

  • Konsey, Komisyon ve Amsterdam Antlaşması’ndan itibaren Parlamento’ya tavsiyelerde bulunmak;
  • Sivil toplumun AB içinde daha katılımcı ve daha demokratik bir toplum gerçekleştirmesine katkıda;
  • Üye olmayan ülkelerdeki sivil toplum kurumlarıyla da ilişkiye girerek bir danışma sağlamak; mekanizmasını oluşturmak.

Bölgeler Komitesi

1992 Maastricht Anlaşması yerel ve bölgesel yetkililerin Avrupa Birliğinde temsil edilme talebinden yola çıkarak Bölgeler Komitesi'nin resmen kurulmasını sağlamıştır.

Topluluk kurumsal sistemi içinde üyelerinin seçimi adayların bölgesel ve yerel ihtiyaçlar konusundaki uzmanlıklarına ve ulusal seviyenin altındaki aşamalardaki siyasi tecrübelerine dayanmaktadır.

Diğer Avrupa Birliği kurumlarının yanı sıra Bölgesel Komite üyeleri danışma niteliğinde dahi olsa bölgelerinin, kasabalarının ve yerel kurumlarının görüşlerini yansıtabilmektedir.

Üye Devletlerin önerisi üzerine Konsey 222 asıl, 222 yedek üyeyi dört yıllığına tayin etmektedir. Üyelerin görev süreleri bittiğinde tekrar uzatılabilir. Komite üyeleri Avrupa Birliği bireyleri adına iki önemli sorumluluğu yerine getirmektedirler. Bunlardan biri Topluluk Politikasının içerisinde kendi menfaatlerini en üst seviyede korumak, diğeri de ait oldukları bölgelerin yerel kurumlarını Avrupa Birliği faaliyetlerinden anında haberdar edebilmektir.

Avrupa Merkez Bankası

Avrupa Merkez Bankaları Sistemi (AMBS) Avrupa Merkez Bankası (AMB) ve Avrupa Birliği üye devletinin Ulusal Merkez Bankalarından (UMB) oluşturmaktadır. Eurosistem terimi AMB ve Euro'yu kabul etmiş üye devletlerin UMB'larını ifade eder. Euro alanına katılmayan devletlerin UMB'ları AMBS'ne özel statü ile üyedir. Bu ülkeler ulusal para politikalarını yürütürken Euro alanındaki tek para politikasındaki karar alma sürecine ve alınan kararların uygulanmasına katılmazlar.

Eurosistemin birinci hedefi Avrupa Topluluğu Anlaşması ve AMBS ve AMB kurucu sözleşmelerine göre fiyat istikrarını korumaktır. Bu hedefe zarar vermeden, Topluluğu genel ekonomik politikasını destekler ve piyasa ekonomisi prensiplerine uygun ekonomik politikaları destekler. Yönetim Konseyi tüm üye devletlerin UMB'nin guvernörleri ve yönetim kurulu üyelerinden oluşur. Euro alanına katılmayan ülkelerin yöneticileri de buna dahildir. Yönetim Konseyi'nin sorumlulukları; Euro sistem'e yüklenilen görevlerin en iyi şekilde yerine getirilmesi için gerekli kararları almak ve gerekli prensipleri belirlemek; topluluğun para politikasını –buna orta vade para hedefleri ile ilgili kararlar, anahtar faiz oranlarını ve Eurosistemde gerekli rezervleri sağlamak da dahildir- ve bu politikanın uygulanması için gerekli prensipleri oluşturmaktır.

İcra Kurulu bankacılık ve parasal konularda tanınmış ve saygın kişiler arasından seçilen Başkan, Başkan Yardımcısı ve dört ayrı üyeden oluşur. Bu kişiler üye devletlerin devlet başkanları tarafından Avrupa Parlamentosu ve AMB Yönetim Konseyine danışılarak Avrupa Konseyi tarafından atanır.

Avrupa Yatırım Bankası

Avrupa Yatırım Bankası Avrupa Birliği'nin finans kurumudur; görevi üye devletlerin ekonomik ve sosyal kalkınmasına, dengeli gelişimine ve entegrasyonuna katkıda bulunmaktır. Bu amaçla piyasalardan çok büyük miktarlarda fon toplar ve Birliğin hedefleri ile uyumlu projeleri en iyi koşullarda finanse eder. Birlik dışında ise Avrupa Gelişim Yardımı ve işbirliği politikalarının mali boyutunu uygular.

Avrupa Yatırım Bankası Avrupa Birliği'nin mali kurumu olarak hukuki tüzel kişiliğe ve mali bağımsızlığa sahiptir. Üyeleri Birliğin üye devletleri olup hepsi sermayeye katkıda bulunmaktadırlar.

Guvernörler Kurulu her üye devlet tarafından görevlendirilmiş bakanlardan, genellikle maliye bakanlarından oluşmaktadır. Bu kurul kredi politikalarında genel direktifleri belirler, bilançoyu ve yıllık faaliyet raporunu onaylar, sermaye artırımına karar verir. Bankanın Birlik dışındaki ülkelere yapacağı taahhütleri verir. Yönetim Kurulu üyelerini, İcra ve Denetim Komitelerini atar.

Yönetim Kurulu 25 asil ve 13 yedek üyeden oluşmaktadır. Üye devletler haricinde 1 asil ve 1 yedek üyeyi Avrupa Birliği Komisyonu atamaktadır. Yönetim Kurulu senede on kez toplanır;

  • AYB'nin statüsüne ve guvernörler heyetinin belirlediği hedefler ile Avrupa Anlaşmalarına göre yönetilmesini denetler.
  • Kredilerin verilmesini onaylar.
  • Garantilerin ve borçların sonuçlandırılmasını sağlar.
  • Guvernörler heyetine Bankanın politikalarındaki değişim önerilerini sunar.

Avrupa Yatırım Fonu

Avrupa Yatırım Fonu "AYF" 1994 yılında Avrupa Yatırım Bankası AYB, Avrupa Birliği Komisyonu ile Avrupa Bankaları ve mali kurumları tarafından ortaklaşa kurulmuş bir Avrupa Birliği mali kurumudur. Son yapılan reform ile Avrupa Yatırım Bankası, AYF'nin en büyük hissedarı haline gelmiş ve AYB grubunun risk sermayesi bölümünü oluşturmuştur. Risk sermayesi alanında anahtar oyuncu AYF'dir. AYF ayrıca KOBİ sektöründe aktif rol oynamakta böylelikle AYB'nin faaliyetlerini özellikle mali aracılara garanti sağlamak amacıyla tamamlamaktadır.

Avrupa Yatırım Fonu'nun bir Avrupa Birliği kurumu olarak görevi Topluluk hedeflerini gerçekleştirmektir. AYF, Bankacılık sektörünü tamamlayan bir kurum olarak Avrupa Birliği içindeki KOBİ'lerin büyümesi ve borç finansmanı için garanti oluştururken ticari esaslara göre hareket etmekte ve mali riski paylaşmaktadır.

AYF garantilerinden yararlanan mali kurumlar, operasyonlara %20 oranında sermaye koyma mecburiyetindedirler. Bu zorunluluk, AYF'nın Avrupa Birliği'nin borç ödeme oranına ilişkin direktifinde yer alan çok taraflı Gelişim Bankası statüsünden kaynaklanmaktadır. AYF, garanti faaliyetlerine ek olarak, KOBİ'lere değişik biçimlerde risk sermayeleri yatırır ve girişim sermaye fonları hisselerine yatırım yapar. Girişim Sermayesi faaliyetlerinin ticari esaslar içinde gerçekleşmesi ve geri dönüşümün yatırımın profili ile aynı oranda olması beklenir.

Avrupa Ombudsmanı

Avrupa Birliği’nin kurumları arasındaki etkileşimde, bireylerin siyasi ve sosyal haklarının şeffaflık içinde ve demokrasinin güvencesi altında korunması görevi Avrupa Ombudsmanı’na verilmiştir. Avrupa Ombudsmanı, Yunanistan eski ulusal Ombudsmanı P. Nikiforos Diamandouros’dur. Avrupa Parlamentosu tarafından 1 Nisan 2003’te seçilen Diamandouros, 11 Ocak 2005 tarihinde Avrupa Parlementosu’nda yapılan yeni seçimle görevine tekrar seçilmiştir. Parlamento ilk Avrupa Ombudsmanı’nı 1995 yılında seçmiştir. Avrupa Ombudsmanı Avrupa Birliği’nin kurum ve kuruluşlarındaki yönetim bozukluklarıyla ilgili şikayetleri inceler. Her Avrupa vatandaşı veya Avrupa Birliğinde ikamet eden diğer tüm tabiyetlerdeki vatandaşlar ve Parlamento dahil olmak üzere tüm tüzel kişiler Ombdusman’dan kötü yönetim veya yönetimin kötüye kullanılmasına ilişkin tüm idari suçlamaları araştırmasını isteyebilirler. Avrupa Ombudsmanı soruşturmalarını genellikle şikayet üzerine yürütse de, re’sen de soruşturma açabilir. Ombudsman, ilgili kuruluşlar için soruşturma açma, açılan soruşturmaları yönetme ve onların tüm dosyalarını inceleme yetkisine sahiptir. Soruşturmanın kötü idari yönetim sonucuna ulaşması halinde Ombudsman Parlamentoya bir rapor göndererek konunun tazmin veya telafi edilme alternatiflerini önerir.

Avrupa Ajansları